السيد مرتضى العسكري ( مترجم : محمد جوادى كرمى )

55

على مائدة الكتاب والسنة ( بر گستره كتاب و سنت ) ( فارسى )

هنگامى كه درگذرند ، زمين اهل خود را فرو مىبرد . » اين حديث نيز ، وجود و بقاى دين را تا پايان عمر امامان دوازده‌گانه تأييد كرده و پايان عمر آنان را پايان دنيا مىداند . در حديث هشتم نيز ، عدد امامان عليهم‌السلام را تنها دوازده نفر دانسته و فرموده : « خلفاى پس از من به تعداد اصحاب موسى هستند . » اين حديث دلالت بر آن دارد كه بعد از رسول خدا صلىالله‌عليه‌وآله به جز خلفاى دوازده‌گانه ، خليفه ديگرى نخواهد بود . الفاظ اين روايات كه با صراحت مىگويند : « عدد خلفا تنها دوازده نفر است و بعد از آنان هرج و مرج و نابودى زمين و برپائى قيامت است » ديگر الفاظى را كه چنين صراحتى از آنها دانسته نمىشود ، بيان و تبيين مىكند . بنابراين ، لازم است عمر يكى از امامان دوازده‌گانه ، بر خلاف عمر عادى انسانها ، طولانى و خارق‌العاده باشد . چنان كه اكنون واقع شده و دوازدهمين امام از « ائمه اثنى عشر » و اوصياى رسول خدا صلىالله‌عليه‌وآله بدين‌گونه است . حيرت علما در تفسير اين حديث دانشمندان مكتب خلفا در بيان مقصود از « امامان دوازده‌گانه » كه در اين روايت آمده است ، دچار حيرت و زحمت شده و ديدگاههاى متفاوتى ارائه داده‌اند . ابن عربى شارح سنن ترمذى گويد : ما اميران بعد از رسول خدا صلى الله عليه وآله را كه برشمرديم ديديم : ابوبكر ، عمر ، عثمان ، على ، حسن و معاويه ، يزيد ، معاويه بن يزيد ، مروان ، عبدالملك مروان ، وليد ، سليمان ، عمربن عبدالعزيز ، يزيد بن عبدالملك ، مروان بن محمد بن مروان ، سفاح و . . . هستند . او پس از آن بيست و هفت نفر از خلفاى عباسى تا عصر خود را برشمرده و گويد : « اگر از مجموع آنها « دوازده نفر » را به صورت ظاهر شماره كنيم آخرين آنها سليمان بن عبدالملك است ، و اگر به معناى واقعى خليفه نظر داشته باشيم ، تنها پنج نفر براى ما باقى مىماند : خلفاى چهارگانه و عمر بن عبدالعزيز . بنابراين ، من معنايى براى اين